Tel: +9851 37641164

بازگشت به صفحه اصلی

درباره گردشگری سلامت

بررسی توریسم درمانی در ایران + معرفی جاذبه‌های گردشگری پزشکی در کشور

سه نهاد؛ سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، وزارت بهداشت و درمان و وزارت امور خارجه در ایران، متولیان گردشگری پزشکی در کشور شناخته می شوند.

 

مقوله‌ گردشگری سلامت و توریسم درمانی از جمله برنامه‌هایی است که می‌توان با جذب بیماران بین‌المللی به ارزآوری کشور کمک کند و در این راستا امروزه ایران نیز توانسته جایگاه خود را در میان دیگر کشورها بیابد.

توریسم درمانی چیست؟

توریسم درمانی که گاهی از آن با عنوان توریسم سلامت و یا گردشگری سلامت نام برده می‌شود، تعاریفی گوناگون دارد.

سازمان جهانی گردشگری (WTO) به طور خاص، گردشگری سلامت را چنین تعریف می‌کند:

استفاده از خدماتی که به بهبود یا افزایش سلامتی و افزایش روحیه فرد (با استفاده از آب‌های معدنی، آب و هوا یا مداخلات پزشکی) منجر می‌شود و در مکانی خارج از محل سکونت فرد(بیش از ۲۴ ساعت) به طول انجامد.

 

مقوله‌ گردشگری سلامت فراتر از گردشگری درمانی بوده به‌طوری که  آب‌های گرم و معدنی و لجن درمانی همراه با امکانات طبیعی نیز شامل مقوله‌ی گردشگری سلامت است.

شعار جهانی توریسم سلامت، امکانات و خدمات در حد کشور‌های جهان اول یا پیشرفته و قیمت‌ها و هزینه‌ها در حد کشور‌های در حال توسعه و جهان سوم است.

 

گردشگری پزشکی در ایران

در ایران، متولیان گردشگری پزشکی شامل سه نهاد:

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، وزارت بهداشت و درمان و وزارت امور خارجه می‌شود.

توسعه و گسترش توریسم پزشکی نیازمند همیاری و همکاری بیشتری (در مقایسه با سایر کشورها) است.

براساس آمار سازمان بهداشت جهانی، تا سال ۲۰۱۱ میلادی، سالیانه ۵۰ میلیاد دلار از طریق توریسم پزشکی عاید کشور‌های مقصد شده است که در مورد ایران نیز اعتقاد وجود دارد که؛ ایران توانایی جذب سالیانه حدود یک میلیون توریست پزشکی را دارد که این مقدار برابر با درآمدی معادل هفت میلیارد دلار برای کشور خواهد بود.

وزارت بهداشت و درمان در این زمینه برنامه‌هایی برای آینده دارد.

از جمله این برنامه‌ها می‌توان به تلاش برای جذب بیماران بین‌المللی، فراهم شدن مقدمات ورود آن‌ها به کشور و نظارت دقیق بر مراکز درمانی از جزئیات این برنامه‌ها بود.

در این طرح بیمارستان‌های درجه یک کشور به عنوان مراکز درمانی معرفی می‌شدند و نظارت دقیقی بر عملکرد آن‌ها صورت می‌گرفت.

همچنین طرح ارائه ویزای درمانی (یا ویزای سلامت) به اتباع دیگر کشور‌ها جهت تسهیل ورود آن‌ها به کشور، به وزارت امور خارجه مطرح شد که با اینکه مورد تایید هر دو نهاد بود، اما متاسفانه تاکنون اجرایی نشده است.

 

جاذبه‌های گردشگری پزشکی ایران

شاید مهم‌ترین مزیت ایران در گردشگری پزشکی، ارزان بودن خدمات به نسبت دیگر کشورها، به‌خصوص کشور‌های اروپایی و آمریکاست.

در حال حاضر هند پیشرو در اراعه ارزان‌ترین خدمات است که با ورود ایران به توریسم پزشکی و با توجه به امکانات و فرهنگ بهتر ایرانی‌ها و البته جاذبه‌های توریستی بسیار بیشتر، توانایی جذب توریست‌های بیشتری نسبت به هند وجود دارد.

جاذبهٔ مهم دیگر ایران، آب درمانی است که در توریسم سلامت بسیار مورد توجه است.

طبق آمار‌ها حدود ۴۵ میلیون گردشگر در جهان از آب درمانی برای معالجه خود استفاده می‌کنند که ایران با دارا بودن بیش از هزار چشمه آب معدنی شناخته شده توانایی جذب سهمی بالا در این قسمت را دارد.

لجن درمانی در توریسم سلامت از جایگاهی خوب برخوردار است و ایران نیز با دارا بودن امکانات مناسب همچون سواحل دریاچه ارومیه یا دامنه‌های کوه تفتان، آمادگی دارد تا در این زمینه نیز جاذبه توریستی باشد.

یکی از جاذبه‌ها که به تازگی مورد توجه توریست‌های بین‌المللی قرار گرفته غار درمانی و نمک درمانی است. ایران با داشتن چندین گنبد نمکی می‌تواند در این خصوص نیز به یکی از قطب‌های گردشگری پزشکی تبدیل شود.

جاذبه دیگری که در چندوقت اخیر در کشور مورد توجه قرار گرفته و حتی رشته‌های دانشگاهی آن در حال جذب دانشجو هستند، طب سنتی ایرانی است.

براساس گفته‌های سیزیل الگود، مورخ پزشکی، طب ایران پیش از طب یونان وجود داشته و ایرانیان اصول آن چیزی که را که طب یونانی می‌نامند به یونانی‌ها یاد دادند.

در مورد طبیعت و آب و هوا نیز ایران توانایی پیشتازی را دارد. نقاهتگاه‌های ایران در دیلمان (گیلان)، جواهرده (مازندران) یا شاندیز (خراسان رضوی) از شهرت جهانی برخوردارند.

 

اهداف گردشگری سلامت در ایران

 

کشور‌های مبدا گردشگری سلامت به ایران

گردشگران سلامت بیشتر از کشور‌های جمهوری آذربایجان، عراق، ترکمنستان، افغانستان، کویت، سوریه، لبنان، بحرین و ترکیه هستند و ایران طی یک دهه‌ی گذشته پیشرفتی ۲۰ تا ۲۵ درصدی در حوزه‌ی گردشگری سلامت داشته است.

 

بیشترین استان‌های ایران در حوزه‌ گردشگری سلامت

گردشگری سلامت در استان یزد

شهر تاریخی یزد جدا از جاذبه‌های میراثی و تنوع آب و هوایی خود، شهری مناسب برای گردشگران در حوزه درمانی هم به‌شمار می‌رود.

وجود ۵۴۵ پزشک متخصص، ۹۱۵ پزشک عمومی، ۳۰۰ دندانپزشک و همچنین ۱۵ بیمارستان دولتی در زمینه‌ی ارائه‌ خدمات پزشکی در کشور شاخص است. همین ظرفیت و پتانسیل باعث شده که در طول سال مراکز درمانی استان یزد از گوشه و کنار کشور به خصوص از استان‌های همجوار میزبان هزاران گردشگری باشد که روزانه به این شهر تاریخی سفر می‌کنند.

البته در این میان، درمان ناباروری و جراحی قلب علاقه‌مندان خاص خود را برای استان یزد داراست. خیلی‌ها توریسم درمانی یزد را با مرکز ناباروری یزد می‌شناسند چرا که این مرکز اولین مرکز درمان ناباروری در ایران و خاورمیانه است و بیمارانی حتی از کشور‌های دیگر هم به این مرکز برای درمان به یزد سفر می‌کنند.

گردشگری سلامت در استان مازندران

استان مازندران با توجه به موقعیت خاص اقلیمی و جغرافیایی خود و با شاخصه‌های طبیعی متمایز در میان استان‌های کشور از جمله آب و هوای بسیار مطبوع در فصل بهار و تابستان، داشتن آب‌های معدنی گرم و سرد، طبیعت بکر و جذاب و محیطی آرام از نظر فرهنگی و اجتماعی به عنوان یکی از استان‌های ویژه در گردشگری سلامت محسوب می‌شود.

به علت شرایط خاص از لحاظ زمین‌شناسی در دامنه‌های البرز به ویژه اطراف قله‌ دماوند، آب‌های معدنی با خواص مختلف درمانی وجود دارد که مهم‌ترین مجموعه‌ی جذاب آب گرم را پدید آورده است.

آب‌های معدنی استان مازندران که در حال حاضر مورد استفاده‌ گردشگران داخلی و بومیان قرار دارد به ۲ بخش فصلی و غیر فصلی تقسیم می‌شوند.

آب‌های گرم معدنی غیر فصلی حدودا ۸۴ درصد از کل را تشکیل می‌دهند که فقط در فصل تابستان و روز‌های تعطیل سال مورد استفاده قرار گرفته و تعداد آن‌ها تقریبا ۶۰ مورد است.

همچنین استان‌های ایلام، تهران، گیلان، خراسان رضوی، اردبیل و فارس نیز جزو استان‌های برتر در زمینه‌ی گردشگری سلامت در ایران هستند.